USTRÓJ POLITYCZNY I ADMINISTRACJA

alveo W zakresie stosunków polityczno-ustrojowych podbój normandzki nie wywarł tak dużego wpływu, jak w dziedzinie społecznej i kulturalnej. Wilhelm Zdobywca nie wprowadził większych modyfikacji do tego systemu ustrojowego, który zastał na wyspie, i na ogół starał się utrzymać dotychczasowe prawa i instytucje anglosaskie. Mimo to, zwłaszcza na skutek procesów feudalizacyjnych, a z drugiej strony z uwagi na to, że anglosaskimi instytucjami administrowali mało początkowo obeznani z nimi Normanowie, nastąpiła powolna ewolucja polityczno-ustrojowa Anglii, nie zrywająca\' z tradycją anglosaską, lecz nawiązująca do zachodnioeuropejskiego rozwoju feudalizmu, z tym ważnym uzupełnieniem, iż przebiegała w kierunku wzmocnienia władzy królewskiej i centralizacji państwa.

Na czele aparatu administracyjnego stał król, mający przy swoim boku urzędników dworskich oraz radę, złożoną z najwyższych dygnitarzy świeckich i duchownych. Władza monarchów z dynastii normandzkiej oraz pierwszych Plantagenetów była silna, a zakres jej obszerny. Do uprawnień królewskich, nawiązujących do kompetencji dawnych królów anglosaskich, doszły jeszcze i te, które miały swoje źródło w fakcie podboju Anglii przez Normanów. Ważna także była rola króla jako pana i właściciela całej ziemi w kraju. Silną podstawę władzy królewskiej dawały dochody z rozległych posiadłości będących własnością monarchy, szerokich praw leśnych, z opłat sądowych, ceł itp. Król miał wyłączne prawo bicia monety, czego początkowo skrupulatnie przestrzegano. Król był orędownikiem pokoju powszechnego w kraju, a zakres kompetencji jego sądownictwa był bardzo rozległy z uwagi na zaliczanie do kategorii łamania „miru królewskiego\" (kings peace) wszelkich cięższych przestępstw. Do połowy XII w. ścierały się ze sobą zasady elekcyjności i dziedziczności korony. Spory o tron przyczyniały się początkowo do wzmocnienia zasady elekcji dokonywanej przez możnych. Od około połowy XII w. wraz z Henrykiem II utrwaliła się zasada dziedziczności tronu. Tanie loty